World

8/27/2009

Joy Division

Een jaar of drie geleden was ik op een conferentie georganiseerd rondom een tentoonstelling. Ik had toen een eigen bureau, op het grensvlak van architectuur en beeldende kunst. De avond voor de conferentie kwamen we samen in een Weens restaurant. Iedereen was casual gekleed. In die contreien was casual geen stijl maar gewoon je ouwe kleren. Mijn Londonse collega Sam Jacob, (van FAT een hip architectencollectief ) droeg een zwart T-shirt op een spijkerbroek. Op het shirt stond een afbeelding van een driedimensionaal golfpatroon van geluid. De tekening stond op de hoes van ‘Unknown Pleasures‘ van Joy Division, een new-wave band uit de vroege jaren tachtig.
Ik herkende het onmiddellijk. De muziek van Joy Division was beslist niet vrolijk, de zanger keek bij optredens nauwelijks het publiek in. Hij pleegde zelfmoord waarna de band als New Order doorging.

Op de conferentie bleek een flinke meerderheid van de exposanten zijn shirt en dus Joy Division te kennen. Is het nou toeval, dat in Wenen op een bijeenkomst met ontwerpers op de grens van architectuur en kunst een collega een shirt draagt van een niche bandje, waar ik ook muziek van draaide?

Nee. Er is een verband tussen onze muziekkeuze van toen en de piepkleine culturele stroming die wij nu vertegenwoordigen.

Mensen ontwikkelen rond hun vijftiende, het schijnt tegenwoordig nog vroeger te zijn, een culturele smaak die bepalend is voor de rest van het leven. Ik werk al 25 jaar met dezelfde kleine schare mensen om mij heen, van één generatie.

Ik leer uiteraard vaak nieuwe mensen kennen; na een tijdje blijkt altijd weer dat ze al tot die kleine schare behoorden. Dat ook zij onder de indruk waren van Shriekback, Gang of Four, New Order, Cabaret Voltaire.

Niet lang geleden ontmoette ik Esther Cleven, bijzonder hoogleraar Moderne typografie. Het klikte tussen ons, en jawel hoor, u raadt het al: Zij was in Duitsland rondom Kraftwerk opgegroeid en haar platenkast van 25 jaar geleden was identiek aan die van mij.

Eigenlijk is het allemaal voor de hand liggend: Talking Heads, Kraftwerk, Shriekback, Cabaret Voltaire waren voormalig studenten aan kunstacademies. Menigeen liet hun hoes destijds ontwikkelen door de toen nog onbekende Neville Brody, die later het gezaghebbende grafisch vormgevingstijdschrift ‘The Face’ oprichtte en nu wereldberoemd is.

Dit systeem is nog altijd hetzelfde. De designers van morgen zijn nu al te identificeren. Waar? Langs de skatebaan en achter de draaitafels met Hiphop. Skaters hebben korte lijnen naar grafisch ontwerp en nieuwe media.

Ze gaan vaak naar kunstacademies. De vloer van de grootste skatebaan in Nederland (Westblaak Rotterdam) werd ontworpen door ‘75b’, zelf fanatiek skaters en snowboarders en verdienstelijk grafisch ontwerpers.

Zou het zo zijn dat Al Jarreau fans nu beurshandelaren zijn? Abba fans nu in het middle management zitten? Thin Lizzy fans nu een motorzaak hebben?

Village People fans nu homo zijn? Joy division fans zijn in ieder geval nu architecten die zich ook met beeldende kunst bezig houden.