Koffie en creatieve industrie

Ik moet iets zeggen over koffie. Ik kan het onderwerp onmogelijk over slaan als het over Berlijn gaat. Ik bericht live vanuit Slörm, in de Danzigerstrasse, Prenzlauerberg.

In Slörm (zonder umlaut geschreven als Sloerm) hebben ze niet alleen een papegaai in een hok waar je doorheen moet als je naar het toilet wil. Ze hebben ook gratis wifi, dat hier W-lan wordt genoemd. Daardoor ontstaat er tijdens werktijden een surrieëel beeld van labtoppers met papagaaiengepraat. Het is druk in plekken met wlan omdat veel Berlijners het zich thuis niet kunnen veroorloven. Die koffieshops transformeren daardoor in werkplekken voor freelancers, ze laten er zelfs hun opdrachtgevers en klanten komen.

Slörm gaat vrij ver in haar online identiteit: kijk maar eens op hun website. Je kan alle personeel een mail sturen en live binnenkijken (via een webcam) of je favoriete barrista dienst heeft. Je kan meedoen aan de fotowedstrijd waar het Slörm logo allemaal geweest is.

Een ander prettige gewoonte van deze koffieshops is dat ze een goede verzameling tijdschriften hebben. Afhankelijk van het karakter van de plek kan het een meer modische collectie zijn of een meer politiek geëngageerde. Je kan je er tijdens je verblijf dus ook goed informeren.

In het filmpje dat ik nu maak (met telefoon: sorry voor de Android kwaliteit) zijn de twee vrouwen (met apple laptop) Franstalig, zijn de papagaaien ontketend en zit naast mij een local op een Thinkpad te Skypen. Ze "vind de aangeboden uurprijs in orde" zegt ze wat nerveus, "maar er zijn iets te veel uren voorgesteld". 
We kennen het allemaal, maar zeggen het meestal niet over Skype vanuit een koffieshop.

Waar in Nederland de koffieshops dus vooral distributiecentra van verboden middelen zijn, zijn het hier broedplaatsen van de creatieve economie. Het is een voorbeeld van hoe de armencultuur over aan het gaan is een humus laag voor kleinschalige creativiteit. Er ligt in het geheel geen taboe op je zakelijke telefoontje vanaf Skype in de koffieshop te maken terwijl een laptop op een gekanteld fruitkrat je kantoor vormt. Het komt voor uit armoe, maar heeft een eigen dynamiek en geeft een creatieve, inventieve klasse een kans. 

Richard Florida zal dit allemaal vast  al wel voorspeld hebben, ik vind het hier en nu interessant. Het sterkt mijn geloof in de creatieve (en daarmee ook economische) potentie van de stad. De tijd van louter diestweigeraars en straatkunstenaars die met afval werken is voorbij in Berlijn. Laten we nu hopen dat de stad zich niet zo corporate ontwikkeld als Amsterdam, London en New York. Laten we dus hopen dat Starbucks Slörm nog even niet overneemt.

Recensie van het etablissement is hier